Ślub cywilny – Formalności, koszty, przebieg

Ślub cywilny, choć krótki, wcale nie musi mieć gorszej oprawy niż ten kościelny. Krótka, elegancka ceremonia nie jest też trudna do zorganizowania. Jakie formalności trzeba spełnić, aby wziąć ślub cywilny? Tłumaczymy krok po kroku.
Ślub cywilny krok po kroku

Śluby cywilne stają się w dzisiejszych czasach coraz bardziej popularne. Można je zorganizować dość szybko (chyba, że terminy są bardzo odległe, ale o tym w dalszej części materiału), nie wymagają wysokich opłat i hucznego wesela (choć to ostatnie to oczywiście kwestia indywidualna). Jak wyglądają formalności krok po kroku? Sprawdź nasz poradnik, a na pewno nie pogubisz się w gąszczu przepisów. 

Sprawdź co o ślubie cywilnym mówi Izabela Janachowska – redaktor naczelna portalu Wedding Dream:

Ślub cywilny czy ślub kościelny?

Trudno jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie. Każda Para Młoda podejmuje tę decyzję. Ślub kościelny zazwyczaj wynika z wiary katolickiej (albo silnej tradycji), zaś cywilny gdy Nowożeńcy (albo jedna ze stron) nie są wierzący. Ten ostatni często towarzyszy też skromnym uroczystościom ślubnym. Choć nie ma reguły, bo przecież krótka ceremonia w Urzędzie Stanu Cywilnego też może poprzedzać wielkie weselicho.

Zobacz także: Ślub kościelny – ile to kosztuje?

Młodzi zazwyczaj na długo przed ślubem ustalają rodzaj ceremonii. To bardzo ważna kwestia, najczęściej powiązana z wyznawanym światopoglądem. Różnica w zdaniach może nawet zaważyć na związku. 

Niedawno ślub cywilny w Warszawie wzięła Viola Molińska-Janson (w Warszawie). Dlaczego wraz z mężem zdecydowali się na taką uroczystość?

Przede wszystkim zależało nam na krótkiej i sprawnej ceremonii. Wyznajemy raczej nowoczesne podejście do wielu spraw, w tym ślubu. I nie chodzi tu o mieszanie w to wiary, lecz często śluby w kościele niepotrzebnie się przedłużają, a goście ziewają 😉 Chcieliśmy sobie tego oszczędzić” – opowiada świeżo upieczona mężatka. Dodaje też, że ślub cywilny wcale nie był mniej elegancki od kościelnego. “Jedyna zmienna to taka, że braliśmy ślub w pandemii, a ona rządzi się swoimi prawami. Kościół pozwala na zdecydowanie większą ilość osób” – dodaje. 

ślub cywilny

Kto może wziąć ślub cywilny?

Ślub w Urzędzie Stanu Cywilnego mogą wziąć osoby:

  • pełnoletnie,
  • które nie trwają w danej chwili w związku małżeńskim,
  • które nie są ze sobą spokrewnione w linii prostej,
  • nie są ze sobą w stosunku przysposobienia (osoba adoptująca i osoba adoptowana)
  • które nie są ze sobą spowinowacone w linii prostej,

Zdarzają się sytuacje, w których ślub cywilny biorą kobiety niepełnoletnie (ale które ukończyły 16 lat). Muszą wówczas uzyskać zgodę sądu. Zezwolenie formalne jest również potrzebne w przypadku ślubu osób ze sobą spowinowaconych lub osób dotkniętych chorobą psychiczną lub niedorozwojem umysłowym.  

Sprawdź także: W co ubrać się na ślub cywilny?

Ślub w USC, ale nie tylko

Jeżeli chcecie wziąć ślub cywilny, to możecie zgłosić się do dowolnego Urzędu Stanu Cywilnego. W przypadku tej ceremonii nie występuje rejonizacja. Ślub może odbyć się także poza placówką, także w plenerze. Najważniejsze by było to miejsce zachowujące charakter uroczystej formy oraz bezpieczeństwa gości. O tym, czy ceremonia może odbyć się w danej lokalizacji, decyduje urzędnik.

podpisy pod aktem ślubu

Ile kosztuje ślub cywilny?

Opłata za ślub cywilny, a właściwie za sporządzenie aktu małżeństwa, wynosi 84 zł. Jeżeli marzy Wam się ceremonia poza urzędem, musicie liczyć się z kwotą rzędu 1 000 zł. Jeżeli partner lub partnerka byli już wcześniej w związku małżeńskim, to konieczne będzie uzyskanie w USC dokumentu zapewniającego o braku przeciwwskazań do zawarcia małżeństwa. Jego koszt to 22 zł. Opłata nie dotyczy ceremonii, która odbywa się np. w szpitalu lub więzieniu (powód: zagrożenie życia lub zdrowia lub pozbawienie wolności).  

Sprawdź także: Ślub cywilny – zmiana daty. Ile to kosztuje?

Inne opłaty za ślub cywilny:

38 zł – zaświadczenie o zdolności prawnej do zawarcia małżeństwa dotyczące obcokrajowców,

39 zł – opłata za wydanie decyzji o możliwości wcześniejszej daty ślubu. Minimalny czas na odbycie się ślubu po złożeniu deklaracji przyszłych małżonków w USC to 30 dni.  

Warto pamiętać, że powyższe koszty nie obejmują dodatkowych opłat jak ewentualne dekoracje czy podkład muzyczny. Tego typu dodatki należy też omówić wcześniej z urzędnikiem.

para podpisuje akt ślubu cywilnego

Ślub cywilny – formalności krok po kroku

  • Jak zarezerwować datę ślubu cywilnego?
  • Ile trzeba czekać na termin?
  • Jakie dokumenty należy ze sobą zabrać do urzędu? W poniższej instrukcji odpowiadamy na te i wiele innych pytań.

Sprawdź także: Sukienki na ślub cywilny. 8 propozycji od Lejdi.pl

Krok nr 1 – dokonanie opłaty skarbowej

Dokonajcie odpowiedniej opłaty (ich wykaz znajduje się wyżej). Wystarczy wykonać przelew bankowy na właściwą kwotę na numer konta Urzędu Stanu Cywilnego, do którego chcecie się udać (USC, w którym chcecie wziąć ślub albo USC właściwy dla miejsca, które wybraliście jako miejsce ceremonii). 

Krok nr 2 – przygotowanie dokumentów

Jakie dokumenty musicie zabrać ze sobą do Urzędu Stanu Cywilnego? Są to:

  • dowody osobiste lub paszporty (do okazania),
  • dowód opłaty skarbowej (wyciąg z konta),
  • pozwolenie sądu na zawarcie małżeństwa (dotyczy wyjątkowych sytuacji opisanych wyżej),
  • zezwolenie sądu na zawarcie małżeństwa przez pełnomocnika z pełnomocnictwem (w przypadku korzystaniu z pełnomocnika),
  • zagraniczny akt urodzenia (w przypadku gdy przyszli małżonkowie nie posiadają polskich aktów stanu cywilnego, a są obywatelami Polski),
  • oficjalny zagraniczny dokument potwierdzający ustanie poprzedniego małżeństwa (jeśli dotyczy). 
ślub cywilny

Gdy partner/partnerka nie jest obywatelem RP

Przygotowanie dokumentów wygląda nieco bardziej skomplikowanie, gdy jedno z narzeczonych nie jest obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej. Partner/Partnerka musi przedstawić w Urzędzie Stanu Cywilnego oficjalny dokument wystawiony zgodnie z obowiązującym prawem danego kraju, który potwierdzi, że dana osoba może zawrzeć związek małżeński. W niektórych przypadkach uzyskanie takiego zezwolenia będzie utrudnione, np. z racji trwającej w państwie wojny. Wówczas polski sąd może udzielić zgody na ślub.

Może także dojść do sytuacji, gdy urzędnik USC nie będzie mógł ustalić danych (potrzebnych do wpisania do aktu ślubu), wówczas może poprosić cudzoziemca o odpowiednie dokumenty, np. odpis aktu urodzenia czy odpis aktu małżeństwa (poprzednio zawartego). Wszystkie dokumenty w innym języku niż polski powinny zostać urzędowo przetłumaczone. Jeżeli jedna ze stron nie zna języka polskiego, na spotkanie z urzędnikiem przyszli nowożeńcy są zobowiązani zapewnić tłumacza lub biegłego.

Czasem przygotowanie dokumentów do USC może wzbudzać wiele wątpliwości (szczególnie gdy jedna ze stron nie posiada polskiego obywatelstwa). Wówczas należy zadzwonić lub udać się na konsultację do USC. Urzędnik ma obowiązek wytłumaczyć, jak przebiega procedura. 

Sprawdź także: Wedding Dream Shop – wybierz sukienkę i dodatki na swój ślub cywilny

para młoda na sali weselnej

Krok nr 3 – wizyta w USC

Kolejny krok to udanie się do Urzędu Stanu Cywilnego. Tutaj narzeczeni przedkładają urzędnikowi ww. dokumenty. Podpisują również przygotowane przez urzędnika tzw. zapewnienie o tym, że nie wiedzą o istnieniu okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa. W przypadku decyzji o ceremonii poza urzędem, to odpowiedni czas na złożenie odpowiedniego wniosku. 

Podczas tego spotkania urzędnik podaje możliwe daty ślubu. Narzeczeni wybierają ten, który im odpowiada i pojawiają się w urzędzie dopiero w dniu ślubu. Jak długo trzeba czekać na termin? W przypadku ślubów w środku tygodnia (ewentualnie w piątek) daty nie są odległe, chyba że mówimy o popularnych lokalizacjach jak np. Warszawie Śródmieściu.

W tym miejscu najbliższe wolne terminy tygodniowe dostępne są około lipca i sierpnia (stan na koniec maja 2021), natomiast weekendowe dopiero końcem roku (listopad – grudzień).

Jak sytuacja wygląda w Krakowie? Na weekendową datę ślubu można liczyć końcem roku, a tę w tygodniu we wrześniu. W Gdańsku można zaplanować ceremonię znacznie szybciej. Na termin w tygodniu trzeba czekać około miesiąca, zaś w weekend – pod koniec lipca. Warto jednak pamiętać, że sytuacja dynamicznie się zmienia, szczególnie teraz gdy w maju 2021 luzowanie są obostrzenia związane z organizacją wesel. 

Pamiętajcie, że małżeństwo może zostać zawarte najwcześniej miesiąc od daty złożenia deklaracji o chęci wzięcia ślubu. Takie zapewnienie jest ważne pół roku. Jeżeli w tym czasie nie weźmiecie ślubu – ważność dokumentu się kończy. 

nakładanie obrączek na ślubie cywilnym

Czy okres oczekiwania na ceremonię ślubną w USC może zostać skrócony? Tak, ale tylko w wyjątkowych przypadkach, które ocenia urzędnik (ciąża, zagrożenie życia, przewlekła choroba itd.). 

Urzędnik z USC może odmówić udzielenia ślubu. Wówczas narzeczeni mają 14 dni na złożenie odwołania do sądu właściwego dla siedziby USC.

Sprawdź także: Czy osoby zaszczepione wliczają się do limitu gości na weselu? Mamy odpowiedź Ministerstwa!

Krok 4 – dane świadków

Na około 2 tygodnie przed ślubem, należy donieść do USC kartkę z danymi świadków. Chyba, że dogadacie się urzędnikiem, że możecie to zrobić w dniu ceremonii. 

Wniosek o ślub poza Urzędem Stanu Cywilnego

Ślub poza USC, często stanowiący po prostu ślub w plenerze, wymaga złożenia odpowiedniego wniosku. Co powinien zawierać? Przede wszystkim miejsce planowanej ceremonii. Nie może to być przypadkowa lokalizacja. Powinna odpowiadać powadze wydarzenia i nie stanowić niebezpieczeństwa dla uczestników wydarzenia. We wniosku nie trzeba pisać uzasadnienia, dlaczego akurat padło na takie a nie inne miejsce, ale polecamy to zrobić (szczególnie wtedy, gdy nie jest to typowo “ślubna lokalizacja”).

Do wniosku warto dołączyć zdjęcia danego miejsca. Nie zmienia to faktu, że urzędnik będzie musiał samodzielnie zweryfikować, czy dana lokalizacja nadaje się na ślub.

W praktyce oznacza to, że musi pojechać w dane miejsce, np. do hotelu, restauracji itp. Jeżeli planujecie ślub w konkretnym lokalu, to warto do wniosku dodać zgodę na takie wydarzenie właściciela czy przedstawiciela konkretnej placówki. Uwiarygodni to Wasz wybór. 

Mogłoby się wydawać, że większość wniosków na ślub poza USC przechodzi bez najmniejszych trudności. Nie jest to jednak do końca prawdą. Odmowy się zdarzają i to dość często. Urzędnik może uważać daną lokalizację za mało bezpieczną czy poważną. Decyzję musi nanieść na oficjalne pismo dodając swoją argumentację.  

ślub cywilny w plenerze

Ślub cywilny – przebieg krok po kroku

Nadszedł ten wielki dzień – ślub w Urzędzie Stanu Cywilnego. Bądźcie na miejscu około pół godziny przed uroczystością. Jeżeli wcześniej nie dostarczyliście danych o świadkach, to zróbcie to koniecznie teraz. Po tej formalności, gdy wszyscy już przybędą, urzędnik zaprosi zgromadzonych do sali i do zajęcia miejsc. Para Młoda siada tuż przed osobą prowadzącą ceremonię, a świadkowie po bokach.

Punktualnie urzędnik rozpoczyna ceremonię. Wygłasza mowę na temat powagi małżeństwa, a następnie zaprasza Nowożeńców do złożenia przysięgi.

Często urzędnik dodaje kilka słów od siebie. Młodzi bardzo to cenią. Tak było na ślubie Violi:

Pani Urzędniczka była rzeczowa, elastyczna i mimo poprowadzenia 20 ślubów w tym dniu, czuliśmy się wyjątkowo potraktowani. Dziadkowie godzinę przed naszą przysięgą byli na innym ślubie, gdzie ta sama urzędniczka miała zupełnie inną przemowę. Super zatem, że mieliśmy do czynienia z człowiekiem, na nie maszyną recytującą regułki“.

Na zakończenie urzędnik stwierdza zawarcie małżeństwa, a Młodzi wymieniają obrączki. Kolejny krok to podpisanie aktu małżeństwa przez Nowożeńców i świadków. Na koniec wszyscy zgromadzeni mogą skorzystać z dostępnych kieliszków i wypić po lampce szampana (którego trzeba zorganizować samodzielnie). 

Sprawdź także: Dlaczego warto wybrać zaufanych usługodawców ślubnych w dobie koronawirusa?

panna młoda podpisuje akt ślubu

Ślub cywilny – podsumowanie

Podsumujmy, jakie formalności trzeba spełnić, aby zawrzeć ślub cywilny: 


1.       Zadzwońcie do USC. Dowiedzcie się, kiedy możecie przyjść złożyć deklaracje i wyznaczyć datę i godzinę ślubu (pamiętajcie, że nie zawsze możecie otrzymać termin, o którym marzycie. Decydujecie się na datę i godzinę, które są dostępne w danym dniu).

2.     Ustalenie terminu możliwe jest najwcześniej 6 miesięcy przed planowaną datą. Taki czas mogą być przechowywane dokumenty zgłoszeniowe w urzędzie.

3.       Spotkajcie się z urzędnikiem i ustalcie wspólnie termin.

4.       Ok. 2 tyg. przed ustaloną datą donieście do USC kartkę z danymi świadków.

5.       Nadszedł TEN DZIEŃ, weźcie dowody osobiste i miejcie najpiękniejszy dzień w życiu. To proste 😉 Stres nie jest potrzebny!

Sprawdź także: Darmowa aplikacja do planowania ślubu i wesela – Wedding Dream App to świetne narzędzie, które pomoże Wam dopiąć wszyskto na ostatni guzik!

Dyskusja

Przeczytaj podobne wpisy o tej samej tematyce