Prawo majątkowe w małżeństwie. To musisz wiedzieć!

majątek w małżeństwie

Gdy nadchodzi wyczekiwany moment ślubu, niewiele osób zawraca sobie głowę kwestiami majątkowymi. W końcu wybieranie dekoracji ślubnych, kosztowanie tortów weselnych i ta wspaniała myśl o wspólnym życiu to coś znacznie przyjemniejszego niż jakieś skomplikowane prawo majątkowe w małżeństwie.🙄 Nie sposób się z tym nie zgodzić. Jednak zdarzają się sytuacje, w których warto tej kwestii dopilnować. 

W artykule dowiesz się: 

Katalog sal weselnych 2021 Wedding Dream
  • czym jest majątek wspólny i osobisty małżonków?
  • czy warto zadbać o podpisanie intercyzy?
  • jak wygląda proces dziedziczenia?

Wspólne życie, które wkrótce rozpoczniecie niesie ze sobą wiele niespodzianek, szczęśliwych chwil, ale i wyzwań. Po ślubie zaczną się pojawiać myśli o nabyciu pierwszej, wspólnej nieruchomości (o ile już do tego nie doszło😉), zaczniecie gromadzić razem oszczędności i pewnie przyjdzie czas na jakieś inwestycje. Gdy się zagłębimy w te wszystkie czynności, to wywołują one pewne konsekwencje prawne.

Dowiedz się, czym w praktyce jest prawo majątkowe w małżeństwie!

Prawo majątkowe w małżeństwie – majątek wspólny, a majątek osobisty

majątek wspólny małżeństwa

W momencie, w którym w świetle polskiego prawa staniecie się oficjalnie małżeństwem, powstanie między Wami wspólność majątkowa. Oczywiście poza przypadkami, gdy przed ślubem zdecydujecie się na spisanie intercyzy. 

Możemy wyróżnić trzy rodzaje majątku małżeńskiego:

  • wspólny małżonków,
  • osobisty żony,
  • osobisty męża. 

Skoro już znamy wszystkie możliwe rodzaje majątku, czas sprawdzić, co dokładnie kryje przed nami prawo majątkowe w małżeństwie.

Co wchodzi w skład majątku wspólnego?

Gromadzenie wspólnego majątku dla wielu małżeństw jest odzwierciedleniem najwyższego zaufania i bezgranicznej miłości. Nagle wszystko, co było tylko i wyłącznie “moje”, staje się “nasze”, a więc należy również do drugiej połówki. 

Zgodnie z polskim prawem w skład majątku wspólnego wchodzą

  • pobrane wynagrodzenia za pracę i wszelkie inne dochody z działalności zarobkowej,
  • dochody z majątku wspólnego i osobistego małżonków,
  • środki zgromadzone na rachunkach emerytalnych,
  • kwoty składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego w ZUS.

Innymi słowy, niemal wszystko, co zarobisz Ty i Twój małżonek, a także wszelkie oszczędności emerytalne po ślubie stają się wspólne. Również korzyści finansowe, które osiągasz z majątku osobistego wchodzą do wspólnoty majątkowej (np. dochód z wynajmu kupionego przed ślubem mieszkania).

Jednakże istnieją od tego pewne wyjątki – część praw i obowiązków małżonków należy wyłącznie do majątku osobistego, nawet w przypadku wspólnoty majątkowej. 

Co to jest majątek osobisty małżonka?

umowy majątkowe

Wielu przyszłych nowożeńców przed ślubem zgromadziła już jakiś majątek. Być może w formie gotówki, która czeka na koncie oszczędnościowym, a może w formie nieruchomości (np. działki, domu) lub ruchomości (np. samochodu). Od razu pojawia się pytanie, co dzieje się z tym wszystkim po ślubie? Czyją własnością stają się te rzeczy?Aby to dobrze zrozumieć, należałoby się odnieść do doktryny prawa i kwestii majątku osobistego.

Wszystkie składniki, które wchodzą w skład majątku osobistego zostały uregulowane w art. 33 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego

Do majątku osobistego należą w szczególności:

  • przedmioty majątkowe, które zostały nabyte przed ślubem; 

Przykład: Ania przed ślubem kupiła mieszkanie. Zdecydowała razem z mężem, że nie będą zawierać intercyzy. W takim przypadku, po ślubie to mieszkanie w dalszym ciągu będzie wchodziło do majątku osobistego Ani. Zatem w przypadku ewentualnego rozwodu, nie będzie musiała się tym mieszkaniem podzielić. 

  • przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca postanowił inaczej;

Przykład: Kasia podczas trwania małżeństwa otrzymała darowiznę od babci w postaci działki budowlanej. Wówczas ta działka należy wyłącznie do Kasi, chyba że zapis w umowie darowizny stanowiłby, że jest przeznaczona dla obojga małżonków. 

  • przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków; 

Przykład: Jowita uwielbia trenować na rowerze i kiedy tylko ma okazję wyrusza na trasy rowerowe. Rower jest używany wyłącznie przez nią i nigdy nie korzystał z niego jej mąż. Po ustaniu małżeństwa rower będzie jej własnością.

  • prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;

Przykład: Anita ze względu na rodzaj wykonanej pracy otrzymała prawo do mieszkania służbowego, w którym zamieszkuje wspólnie z małżonkiem. Po rozwodzie takie prawo będzie przysługiwało wyłącznie Anicie. 

  • przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;

Przykład: Emilka w trakcie trwania małżeństwa brała udział w konkursie literackim i wygrała w nim kwotę 10 000 zł. Po ustaniu związku małżeńskiego kwota nagrody nie wchodzi w skład zgromadzonego majątku wspólnego. 

  • prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;

Przykład: Karolina po ślubie uzyskała patent na zgłoszony przez nią wynalazek. Ten patent wchodzi wyłącznie do jej majątku osobistego. 

  • przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego.

Przykład: Beata otrzymała od rodziców przed ślubem kolekcję unikatowej, kolekcjonerskiej porcelany. Po ślubie sprzedała tę kolekcję i za pieniądze z niej uzyskane kupiła samochód. Ten samochód nie będzie wchodził do majątku wspólnego małżonków. 

Gdy wszystko układa się pomyślnie, prawo majątkowe w małżeństwie nie ma aż tak wielkiego znaczenia. Niemniej czasem, nawet mimo wielkiego uczucia osoby decydują się zabezpieczyć przed sytuacjami losowymi, które niestety czasem się zdarzają i w związku z tym decydują się na intercyzę.

Zobacz także:Intercyza. Musisz TO wiedzieć o umowie małżeńskiej! 

Czy warto podpisać intercyzę?

intercyza przedmałżeńska

Intercyza jest małżeńską umową majątkową, dzięki której małżonkowie mogą ograniczyć lub rozszerzyć wspólność majątkową, czy też wprowadzić całkowitą rozdzielność majątkową. Nie sposób pominąć tego aspektu, gdy na świeczniku jest rozpatrywane prawo majątkowe w małżeństwie.

Główne powody, które przemawiają za podpisaniem intercyzy:

1. Bezpieczeństwo finansowe małżonków

Dla jednego bezpieczeństwem jest posiadanie wspólnego majątku, inni zaś widzą w tym zagrożenia. W końcu nigdy nie wiadomo, co przyniesie życie.

Czasem zdarza się, że jeden z małżonków popada w długi (np. przez nieudany pomysł na biznes), wówczas w przypadku majątku wspólnego zobowiązania zostaną pokryte nie tylko z majątku osobistego osoby, która wpadła w tarapaty, ale też z majątku jego małżonka. 

Dzięki intercyzie można temu zapobiec. W takim przypadku za długi odpowie tylko ta osoba, która je zaciągnęła, zaś majątek drugiego małżonka pozostaje bezpieczny.

2. Niezależność finansowa

Intercyza umożliwia całkowitą swobodę w dysponowaniu gromadzonymi dochodami. Każdy z małżonków ma swoje oddzielne finanse. Jeśli zatem jeden z małżonków chce dokonać większego zakupu, np. nieruchomości i finansować ją kredytem hipotecznym, wtedy bank będzie badać wyłącznie zdolność kredytową zainteresowanego. 

Zazwyczaj przy większych kredytach tj. powyżej 20 000 zł (w zależności od banku) wymagana jest zgoda małżonka na zaciągnięcie zobowiązania. Zatem dopóki małżonek nie wyrazi zgody, mamy związane ręce.

3. Rozwód bez podziału majątku

Zdaję sobie sprawę, że biorąc ślub nikt nie zakłada rozwodu. W końcu po co brać ślub, gdy myśli się o rozwodzie. Niemniej, analizując prawo majątkowe w małżeństwie nie sposób nie wspomnieć o tej kwestii. 

Podczas rozprawy rozwodowej zazwyczaj największe batalie toczone są o opiekę nad dziećmi i pieniądze. Oczywiście na nic nie ma utartej reguły i schematu, a życie jest nieprzewidywalne. Można jednak ograniczyć ciężar ewentualnych komplikacji podpisując intercyzę i w ten sposób zapewnić sobie spokój. To prawie, jak ubezpieczenie od ewentualnych konfliktów i problemów.🍀

Co tracisz podpisując intercyzę?

Oprócz pozytywnych aspektów, jakie wynikają z podpisania intercyzy, ma ona też swoje ciemne strony. 

1. Wspólne rozliczenie podatkowe

Jeśli jeden z małżonków zarabia zdecydowanie więcej niż drugi, wówczas dużo korzystniejszym rozwiązaniem jest wspólne rozliczenie podatkowe. Niestety nie jest to możliwe, jeśli u małżonków ustanowiono rozdzielność majątkową.

2. Zaciąganie razem zobowiązań kredytowych

W przypadku, gdy małżonkowie chcą zaciągnąć kredyt, a wcześniej podpisali intercyzę, wówczas ich zdolność kredytowa jest liczona oddzielnie. Niekiedy oznacza to niestety pogorszenie warunków kredytowych. 

Skoro znamy już wady i zalety, jakie wynikają z podpisania intercyzy, pora przejść do kwestii dziedziczenia. 

Ślub jednostronny – czym jest i jak go zorganizować

Dziedziczenie, a prawo majątkowe w małżeństwie

dziedziczenie po ślubie

Podobnie jak o rozwodzie, nikt nie chce myśleć też o śmierci. Aczkolwiek w niektórych przypadkach warto wcześniej uregulować kwestię dziedziczenia. Zwłaszcza, jeśli chcemy rozdysponować majątek inaczej, aniżeli wynika wprost z przepisów (np. spisując testament).

W ten sposób możemy zapewnić bezpieczeństwo finansowe bliskim zgodnie z naszą wolą.

Kwestie dziedziczenia po małżonku zostały uregulowane w przepisach kodeksu cywilnego. Wyróżniamy następujące sytuacje:

Dziedziczenie ustawowe w przypadku posiadania małżonka i zstępnych

pierwszej kolejności do spadku powołane są dzieci i małżonek, przy czym dziedziczą oni w równych częściach. Do tego zostało dodane zastrzeżenie, że część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. 

Przykład. W skład majątku spadkodawcy i jego żony (majątku wspólnego) wchodzą zgromadzone oszczędności w kwocie 100 000 zł. Para posiada czworo dzieci.

Po śmierci spadkodawcy do podziału będzie przypadało 50 000 zł. Jakie udziały będą przypadały poszczególnym osobom?

  • żona – 50 000 zł * ¼ = 12 500 zł
  • każde z dzieci – 50 000* ¾ : 4 = 9 375 zł

Dziedziczenie, a dzieci z poprzednich związków

Dzieciom z poprzednich związków przysługuje dokładnie takie samo prawo do dziedziczenia, jak dzieciom z obecnego małżeństwa. 

Przykład. W skład majątku spadkodawcy i jego żony (majątku wspólnego) wchodzą zgromadzone oszczędności w kwocie 200 000 zł. Spadkodawca posiadał dziecko z poprzedniego małżeństwa, a z obecną małżonką nie posiadał dzieci.

Żona zachowuje połowę zgromadzonego kapitału. Zatem kwota, jaka będzie do podziału spadkowego to 100 000 zł. Żona i dziecko z poprzedniego związku zgodnie z przepisami dziedziczą w równych częściach. Ile otrzymają?

  • żona – 100 000 zł : 2 = 50 000 zł
  • dziecko z poprzedniego związku – 100 000 : 2 = 50 000 zł

Dziedziczenie w przypadku braku zstępnych spadkodawcy

Gdy małżonek nie pozostawił zstępnych, do spadku zostają powołani z ustawy jego małżonek i rodzice. 

Udział spadkowy małżonka, który dziedziczy w zbiegu z rodzicami, rodzeństwem i zstępnymi rodzeństwa spadkodawcy wynosi połowę spadku. 

Małżonek dziedziczący w zbiegu z innymi spadkobiercami może jednak w takiej sytuacji żądać ze spadku, ponad swój udział spadkowy wszelkich przedmiotów codziennego użytku, z których za życia korzystał wspólnie z małżonkiem lub sam (zapis naddziałowy). 

Testament

Jeśli spadkodawca sporządził testament i powołał małżonka do dziedziczenia, jako jedynego spadkobiercę, wówczas dzieciom przysługuje jedynie prawo do zachowku po śmierci rodzica.

W przypadku, gdy uprawniony do zachowku jest niezdolny do pracy lub małoletni przysługuje mu ⅔ wartości udziału spadkowego, który należałby mu się według przepisów o dziedziczeniu ustawowym. W pozostałych sytuacjach wartość zachowku wynosi połowę należnego udziału. 

Jak widzisz, prawo majątkowe w małżeństwie kryje w sobie wiele zawiłości i rzeczy, z których totalnie możemy nie zdawać sobie sprawy na etapie zawierania małżeństwa. Niemniej przed ślubem warto omówić z narzeczonym kwestie prawne i zadbać o wspólną spokojną przyszłość. Pozwoli Wam to na późniejszym etapie uniknąć zbędnych nieporozumień czy rozczarowań. 

A jeśli mowa o dobrym przygotowaniu do ślubu, to nie zapomnij pobrać darmowej aplikacji Wedding Dream APP!🤩 Nasza Redaktor Naczelna ma dla Ciebie tam mnóstwo wskazówek, przydatnych narzędzi i materiałów, dzięki którym zorganizujesz swoje wymarzone wesele 😉 

aplikacja wedding dream app

Dyskusja

Przeczytaj podobne wpisy o tej samej tematyce

To również cię zainteresuje

ślubny blues: smutna para na łóżku

Blue Monday: Jak sobie radzić z (poślubną) depresją?

Mało kto wie, że Blue Monday, czyli najbardziej depresyjny dzień w roku to pseudonaukowy mit stworzony na zamówienie… brytyjskiego biura podróży. W 2004 roku jedna z miejscowych agencji PR zgłosiła się do profesora Cliffa Arnalla z prośbą o pomoc we wskazaniu najlepszego dnia na rezerwację wycieczki. W tym artykule wyjaśnimy Wam: Czym

Czytaj więcej »
Kosmetyki na zimę na twarz

Kosmetyki na zimę, których warto używać nie tylko przed ślubem

Gęsta konsystencja, składniki nawilżające w składzie, zapewnienie naturalnej bariery ochronnej, to tylko niektóre z pożądanych cech kosmetyków na zimę. Każde z nich należy dobrać do indywidualnych uwarunkowań cery. Które z produktów wybierać i czego unikać, żeby móc cieszyć się zdrową cerą i włosami przez cały rok? Które kosmetyki warto stosować w czasie zimowych

Czytaj więcej »
Panna Młoda w kwiatowej scenerii

Suknie ślubne 2021. Poznaj najgorętsze trendy!

Bez względu na liczbę gości na weselu, miejsce ceremonii i wszystkie inne kwestie suknia Panny Młodej to zdecydowanie najważniejszy element ślubu. To na nią zwrócone są wszystkie oczy i aparaty fotograficzne. To kreacja podkreśla podniosłość wydarzenia i wyjątkowość ceremonii. Jakie suknie ślubne będą królowały na ślubnych kobiercach w 2021 roku? Czy ogólne trendy

Czytaj więcej »
Podział kosztów ślubu

Koszty wesela. Jak ustalić podział wydatków przed ślubem?

Ślub i wesele to wyjątkowe chwile, które młodzi, oraz z pewnością ich goście, zapamiętają do końca życia. Zanim jednak dojdzie do organizacji tego magicznego dnia (albo dni!) trzeba rozplanować niemałe koszty. Etykieta wyraźnie podpowiada za co powinien zapłacić pan młody, a za co pani młoda (albo ich rodziny). Jak dokładnie to wygląda

Czytaj więcej »
umowa z podwykonawcami ślubnymi

Umowy z podwykonawcami ślubnymi – O czym trzeba pamiętać?

Organizacja ślubu to zawsze mnóstwo emocji, ale i obowiązków. Niestety część z nich nie należy do przyjemnych. Nie ulega wątpliwości, że lepiej próbować tortów weselnych, niż ślęczeć nad kruczkami prawnymi. Aczkolwiek, jeśli chcecie zapewnić sobie komfort i bezpieczeństwo, umowy z podwykonawcami ślubnymi to absolutna podstawa. Brzmi logicznie, tylko co zrobić, jeśli nie ma się

Czytaj więcej »

Koronawirus COVID-19. Czy Rząd zajmie się sprawą wesel?

Kiedy 24 października ubiegłego roku zaczął obowiazywać zakaz organizacji imprez wynikający z pandemii koronawirusa chyba wszyscy wierzyliśmy, że to tylko na chwilę, tydzień, dwa, może miesiąc. Wcześniej też nie było kolorowo, bo ograniczenia z powodu COVID-19, w zależności od koloru strefy wprowadzane były z dnia na dzień całkowicie ograniczając jakąkolwiek możliwość

Czytaj więcej »

Wedding Dream – Izabela Janachowska – Jabłońska
Copyright 2014 – 2021